فرزند پروری

شاید خیلی دور از انتظار نباشد که فرزند پروری در دنیای مدرن را یکی از سخت ترین کارها دانست. زیرا ما والدینی هستیم که خود در دنیای سنتی پرورش و تربیت پیدا کرده ایم و تربیت ما چندان کار دشوار و سختی نبوده است.

گرچه آسیب های بسیار زیادی به نسل ما وارد شده است که دلیل اصلی آن ناآگاهی والدین بوده اما به دلیل ساختار دنیای گذشته کودکان خیلی سریعتر وارد دنیای بزرگسالی می شده اند و از طرفی زیاد بودن تعداد فرزندان خانواده ها خیلی از دردسرهای ناشی از حساسیت والدین را کاهش داده است.

فرزند پروری

اغلب ما توسط والدینی بزرگ و تربیت شده ایم که سبک فرزندپروری آنها دیکتاتوری بوده است. از اینرو ما مطیع و فرمانبردار بوده و حتی گاهی ما اعتماد به نفس پایین و ضعیفی را داشته ایم. والدین ما برایمان حد و مرزهایی سفت و سخت تعیین می کرده اند و از ما مطالباتی داشته اند. اما اصولاً حریم کودک توسط والد حفظ نمی شده و کودک عشق و احترام کافی از والدین دریافت نمی کرده است.

اما امروزه دغدغه بسیاری از والدین تربیت صحیح فرزندان خود می باشد. چراکه دنیای مدرن فرصت آزمون و خطا را عملاً از ما گرفته است و یک خطای کوچک ممکن است ما را از مسیر اصلی تربیت دور نماید.

سبک های فرزند پروری

در اینجا ما سبک های فرزند پروری را با هم مرور می نماییم. از طرفی آسیبها و فواید هرکدام از آنها را بررسی خواهیم کرد.
ما چهار سبک فرزندپروری اصلی داریم که بر اساس میزان عشق و محبت و احترامی که والدین به کودکان می دهند (حیطه عاطفی) و مطالبات و کنترل و حد و مرز گذاری (اقتدار) برای کودکان سنجیده می شود. بر همین اصل حیطه عاطفی و حیطه اقتدار می توان چهار الگو را پیش بینی نمود.

۱- سبک فرزندپروری مقتدرانه (علمی) :

در این سبک پدر و مادر گرما و محبت و احترام را به همراه کنترل رفتارهای کودک به حد تعادل رسانیده اند و پدر و مادر در رفتارهای خود همیشه ثبات دارند و این ثبات و پایداری والدین در رفتارهایشان در کودک احساس امنیت و اعتماد را به وجود می آورد. چراکه رفتارهای والد برای کودک قابل پیش بینی می باشد. این سبک باعث تولید کودکی خلاق، با اعتماد به نفس، با عزت نفس و مسئولیت پذیر می گردد و تقریباً با هر سرشتی سازگار است.

۲- سبک فرزند پروری مستبدانه یا دیکتاتوری :

در این شیوه که گرما و محبت والدین کم است و در مقابل کنترل بر رفتار کودک شدت بیشتری دارد. قوانین و حد و مرزها بسیار انعطاف ناپذیر و نامتناسب با سن کودک می باشد و معمولاً این کودکان هیج حریمی در خانواده ندارند. سطح توقع و انتظارات خانواده از کودک بسیار بالاتر از سطح توان کودک است و این سبک کودکانی دم دمی مزاج و پرخاشگر که دچار اختلالات رفتاری شدید هستند را تولید می کند و چنین کودکانی از امنیت کافی برخوردار نیستند.

۳- سبک فرزند پروری سهل گیرانه :

گرما و محبت زیاد توجه و احترام وجود دارد ولی کنترل و نظارت کم است. اینها کودکانی پرخاشگر و ناپخته و خارج از کنترل و اصطلاحاً لوس را تولید می کنند. این کودکان در تعاملات اجتماعی بسیار ناپخته و ضعیف عمل می کنند. در فعالیتهای گروهی بسیار سرخورده می شوند. زیرا از اجتماع و گروه هم همانند خانواده توقع اطاعت و تمکین دارند.

۴- سبک فرزندپروری بی اعتنا :

هم سطوح گرما و عشق و محبت و احترام پایین است و هم کنترل و نظارت و مطالبه از کودک. اینها کودکانی بسیار متوقع، تکانشی و نافرمان تربیت می کنند.


دکتر حسام فیروزیمتولد: ۱۳۵۱ شهر فسا، شیراز

شماره نظام پزشکی: ۹۹۲۲۹

فارغ التحصیل: رشته دکترای پزشکی

محل تحصیل : دانشکده پزشکی دانشگاه شیراز

دکترای پزشکی و پزشک بیماریهای‌های اعصاب و روان کودک، نوجوان و خانواده

عضویت در:

عضو انجمن پزشکان عمومی سازمان نظام پزشکی تهران

عضو انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان

عضو انجمن علمی روانپزشکان ایران

عضو انجمن روانشناسی ایران

روانپزشک و مدرس انجمن حمایت از حقوق کودک (صدای یارا)

آثار و فعالیت‌ها:

طراح و مدرس دوره های آموزشی مهارتهای پدری و مادری PTP

مولف کتاب «کلید های تربیتی کودک» (سال ۱۳۸۵)

مولف کتاب «پدر، مادر جنسیت من چیست؟» (سال ۱۳۸۷)

مولف کتاب «واکسیناسیون روانی کودک» (سال ۱۳۹۱)

سازنده اولین و تنها پکیج آموزشی مهارتهای پدری و مادری در ایران (سال ۱۳۸۷)

نویسنده مقالات تخصصی در زمینه تربیت کودک در نشریات تخصصی و عمومی

برگزار کننده دوره های آموزشی روان درمانی کودک و نوجوان و خانواده جهت روانشناسان و روانپزشکان

آموزش به بیش از ۱۵۰ هزار پدر و مادر در سراسر کشور از سال ۱۳۸۵ تا کنون

آموزش به بیش از ۵۰۰ روانشناس و روانپزشک از سال ۱۳۸۹ تا کنون

همکاری با بیش از ۳۰۰ مهد کودک و مدرسه در زمینه مهارتهای پدری و مادری در سراسر کشور

همکاری با مهد کودک نارنج از شهریور ۱۳۹۶ جهت کارگاه فرزندپروری